ប្រជាជន​ខ្មែរ និង សមុទ្រ នា​សម័យបុរាណ

​យើង​មាន​ភ័ស្តុតាង​ជាច្រើន​ដែល​បង្ហាញ​ឲ្យ​ដឹងថា មាន​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ភូមិភាគ​ខាងត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ចិន និង​ភូមិភាគ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ យ៉ាងហោចណាស់​ជាទូទៅ​ក៏​ចាប់តាំងពី​យុគ​វប្បធម៌​សំ​រិ​ទ្ធិ​ដែរ ។ ទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិ​នេះ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​តាមរយៈ​វិស័យ​សិល្បៈ​វប្បធម៌ ជាពិសេស​ស្គរ​មហោរធឹក និង​ជួង​សំរិទ្ធ ដែល​គេ​ជួបប្រទះ​នៅ​តំបន់​យូ​ណ្ណាន​, ប្រទេស​វៀត​ខាងជើង ?​អតីត​ប្រទេស​កម្ពុជា (​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​, ថៃ លាវ និង​វៀតណាម​ខាងត្បូង​) ប្រទេស​ភូមា ម៉ាឡេស៊ី (​មល​យូ​) និង​ឥណ្ឌូនេស៊ី ។
​    ​ជាការ​ពិតណាស់​ដែល​វត្ថុ​សិល្បៈ​បុរាណ​ទាំងនោះ បាន​ឲ្យ​ដឹងថា មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ​បច្ចេក​វិទ្យា ដូចជា​ការផលិត​ដោយ​ប្រើ​ពុម្ព ការតុបតែង​ក្បាច់ក្បូរ​លំអ និង​ឯកភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា ក្នុង​ភូមិភាគ ខាងលើនេះ​ក៏​មែនពិត ក៏ប៉ុន្តែ​ទន្ទឹមនឹងនេះ អត្ថិភាព​នៃ​ការធ្វើដំណើរ​តាម​គោក ក៏មាន​ការធ្វើដំណើរ​តាមផ្លូវ​សមុទ្រ ដោយ​ប្រើ​ទូកវែង​ដែរ ដូចដែល​គេ​បាន​ឆ្លាក់​រូបភាព​នៅលើ​ថាស​ស្គរ​សំ​រិ​ទ្ធិ​ជា​សក្ខីកម្ម​ស្រាប់ ។​

លទ្ធភាព​នឹង​សាងសង់ ក៏ប៉ុន្តែ​ទោះជា​យ៉ាងនេះ​ក្តី ក៏​បុព្វការី​ជន​ខ្មែរ​ពុំទាន់​មាន​កប៉ាល់​ធំៗ​សម្រាប់ធ្វើ​ជំនួញ ឬ​ច​ម្យាំ​ង​នៅឡើយ​ដែរ ។ វិស័យ​នាវាចរណ៍​ខ្មែរ​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​នា​ដើម​សម័យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ តាមរយៈ​ឥណ្ឌូ​វូប​និ​យ​កម្ម​ដែរ (​ដោយហេតុថា ជាង​ពេលណាៗ​ទាំងអស់ រវាង​សតវត្ស​ទី ២ និង​ទី ៣ នៃ​គ​.​ស នា​សម័យ​នគរ​ភ្នំ ប្រជាជន​ខ្មែរ​បាន​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​របស់ខ្លួន​ឲ្យ​ក្លាយទៅជា​មហាអំណាច​ខាង​ នាវាចរណ៍​សមុទ្រ​យ៉ាង​ប្រាកដ ។ ភាពរុងរឿង​រីកចំរើន ខាង​នាវាចរណ៍​សមុទ្រ​ត្រូវបាន​កត់ត្រា​ដោយ​កាល​ប្ប​ប្រវត្តិ​ចិន​នា​ដើម​ សតវត្សរ៍​ទី ១ នៃ​គ​.​ស ដែល​ធ្លាប់មាន​ទំនាក់ទំនង​ខាង​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ផ្លូវ​ការទូត​ជាមួយ​នគរ​ភ្នំ ឬ​ហ្វូ​-​ណន ដែលជា​រដ្ឋ​បុ​រេ​អង្គរ​ខ្មែរ​មុនដំបូង​បង្អស់ នៅក្នុង​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​យើង​នេះ ។
​លោក​បាន​ចុះទូក​នៅ​កំពង់ផែរ វេន​ឆូវ នៅ​ឆូ​-​គាង ហើយដោយ​ធ្វើដំណើរ​តាម​ទិស​ត្បូង​-​លិច​, គេ​ឆ្លងកាត់​កំពង់ផែរ​នៃ Prefeclus ហ្វូ​-​គាន​, ក្វាង​តុង និង​ក្រៅ​សមុទ្រ​, គេ​ឆ្លងកាត់​សមុទ្រ​នៃ​កោះ​ទាំង ៧ (​ហ្សី​-​ឆូវ​, ក្រុម​កោះ​កាយា​), គេ​ឆ្លងកាត់​សមុទ្រ​ឥ​ណ្ណា​ម ហើយ​ដល់​ចម្ប៉ា​, ដោយមាន​ខ្យល់​ល្អ​, មកដល់​ឆេន​-​ពូ​, ដោយ​ប្រើពេល ១៥​ថ្ងៃ (​តំបន់​កាប់​សាំង​ហ្សា​ក់ ឬ​បា​រៀ​) គឺ​ព្រំដែន​កម្ពុជា ។ ដ​យ​ពី ឆេន​-​ពូ​, ធ្វើដំណើរ​បន្ត​ដោយ​យក​ទិស​ខាងត្បូង​-​លិច ១/៦ លិច​, គេ​ឆ្លងកាត់​សមុទ្រ គេ​ន លេន (​ពូ​លោ​កុង​
​ដ័​រ​) និង​គេ​នឹង​ចូល​មាត់ទន្លេ​មេគង្គ ។​

​មុននេះ​បន្តិច នា​សតវត្សរ៍​ទី ២ និង​ទី ៣ នៃ​គ​.​ស កាល​ប្បវត្តិ​ចិន​បាន​ឲ្យ​ដឹងថា : ទំព័រ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ
​បាន​ឲ្យ​ដឹងថា នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១១២៨ ដើម្បី​ពង្រឹង​កងទ័ព​ខ្មែរ​ដែល​កំពុងត​ទល់នឹង​ទ័ព​ឥ​ណ្ណា​ម នៅ​ហា​ទិន ព្រះបាទ​សុរិយា​វរ្ម័ន បាន​ត្រាស់បង្គាប់​ឲ្យ​សំពៅ​ចម្បាំង​ខ្មែរ​ចំនួន ៧០០ ឲ្យ​ទៅកាន់​ទីនោះ​ដោយ​ស្របតាម​ឈូង​សមុទ្រ​ចម្ប៉ា ។​
​    ​ដូចនេះ​យើង​ឃើញថា តាំងពី​បុរាណកាល​ព្រះរាជា​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដែនដី​ខ្មែរ​ដែល​ ទ្រង់​បាន​បង្កើតឡើង ហើយ​ការពារ​ដោយ​ខ្លួនឯង ។ អ្វីដែល​ត្រូវ​រំលឹក​នៅទីនេះ គឺ​នា​សម័យ​នោះ ដែនដី​សណ្តរ ពោលគឺ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​នៃ​ដង​ទន្លេមេគង្គ ដែល​សព្វថ្ងៃ​បានក្លាយ​ទៅ​ផ្លូវ​សមុទ្រ គឺជា​សរសៃឈាម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្មែរ ប្រទេស​វៀតណាម​ខាងត្បូង ដែលមាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​និង​ឈូង​សមុទ្រ​ចម្ប៉ា នៅ​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ខ្មែរ​នៅឡើយ ។ ដូច្នេះហើយ​ការប្រើ​នាវាច​ម្បា​តាំងពី​បុរាណកាល​ព្រះ​កាន់​ហា​ទិន​ប្រទេស​ឥ​ ណ្ណា​ម​ម មិនមាន​ភាពលំបាក​លំបិន​ទេ ។ មួយ​កងទ័ព​ចាម​នា​សម័យ​នោះ​ដែល​នៅ​ត្រួតត្រា​នគរ​របស់ខ្លួន​នៅឡើយ​ដែរ គឺជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​ខ្មែរ ។ បើ​និយាយ​ទង្វើ​នេះ​អាចធ្វើ​ទៅបាន​លុះត្រាតែ​មានការ​សហការ​ពី​កង​ទ័​ព័ព​ ចម្បាំង​ផងដែរ​។

​អាទិភាព​នៃ​វិស័យ​នាវា​វាច​រណ៍​ខ្មែរ ដែលជា​កត្តា​ចម្បង​នៃ​វឌ្ឍនភាព និង ភាពរឹងមាំ​នៃ​អំណាច​យោធា និង កិត្យានុភាព​សេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបាន​បាត់បង់​សក្តានុពល​ទៅវិញ​នៅ​សម័យ​ក្រោយមក ។ កុំភ្លេចថា នា​សម័យ​នគរ​ភ្នំ ខ្មែរ​មាន​ទំនាក់ទំនង​សេដ្ឋកិច្ច មិន​គ្រាន់តែ​ជាមួយ​ចិន​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ​ជាមួយ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី និ​កោះ​ស៊ូ​ម៉ា​ត្រា ដោយ​ពិសេស​ជាង​នេះ​ទើត គឺ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង ចក្រភព​រ៉ូ​ម៉ាំង ។ ស្ថានភាព​នេះ មិន​ខុសពី​ស្ថានភាព​នៅ​ប្រទេស​ចម្ប៉ា ឬ​លិ​ន​យី​ទេ ដែល​វត្តមាន​ត្រូវបាន​រលត់ ហើយ​ជំនួស​ដោយ​ប្រទេស​វៀតណាម​សព្វថ្ងៃ ។ ដើមឡើយ គ្រាន់តែ​ជា​សហគមន៍​កសិកម្ម ដែល​មិនមាន​អំណាចកណ្តាល ឬ​រដ្ឋ​នៅឡើយ ។ សហគមន៍​មន​-​ខ្មែរ ទាំងនោះ​ច្បាំង​គ្នា​មិន​ឈប់ឈរ តែមាន​សម្ព័ន្ធភាព ហើយ​មាន​មេកន្ទ្រាញ​ជា​គោល ។ ការតាំង​លំនៅដ្ឋាន​ជា​ភូមិ មាន​រង្វង់​មូល​នៅតាម​ខ្ពង់រាប និង​នៅតាម​បណ្តោយ​តំបន់​ឆ្នេរសមុទ្រ ដែលមាន​ប្រព័ន្ធ​ប្រឡាយទឹក ដូចជា ព្រឺ​ក​ស្រោចស្រព មាន​រីកដុះដាល ជា​មជ្ឍមណ្ឌល​នៃ​ភាពរុងរឿង ។​
​    ​នៅ​ដើម​ស​.​វ​ទី ១​នៃ​គ​.​ស ក្រោម​ឥទ្ធិពល​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា ដែល​ធ្វើឡើង​តាមរយៈ​វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ​សមុទ្រ ហើយ​ចាប់តាំងពី​នោះមក រដ្ឋ​ខ្មែរ​ឈ្មោះ​ហ្វូ​-​ណន ក៏​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង ដោយ​ការអនុវត្តន៍​នូវ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​នយោបាយ​ឥណ្ឌា ។
​ដោយសារតែ​ការកាន់កាប់​ឈូង​សមុទ្រ​ខ្មែរ​ដោយ​បរទេស​ចាប់តាំងពី​សត ​វត្ស​ទី ១៣ ដែលជា​មូលហេតុ​នៃ​អោនភាព​នៃ​ឥទ្ធិពល​ដ៏​ខ្លាំងក្លា ខ្មែរ​ដែល​ធ្លាប់តែ​ពឹងពាក់​នឹង​វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ ដែលជា​សសរ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ។​
​    ​តាម​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ យើង​ដឹងថា ខ្មែរ​ចាប់តាំងពី​សតវត្សរ៍​ទី ១ នៃ​គ​.​ស ធ្លាប់មាន​ទំនាក់ទំនង​តាមផ្លូវ​ទូត​ក៏ដូចជា​តាមផ្លូវ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​មហា ​ចិន និង​ឥណ្ឌា ។ កំណត់ហេតុ​ចិន បាន​ឲ្យ​ដឹងថា ប្រទេស​ខ្មែរ​នា​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី ១ គឺជា​មហា​ប្រទេស​ដែលមាន​ទឹកដី​យ៉ាង​ធំ​នៃ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដីគោក និង​សមុទ្រ គឺ​ប្រទេស​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា (​វៀតណាម​ខាងត្បូង​) ប្រទេស​ឡាវ ថៃ ភាគ​ខ្លះ​នៃ​ប្រទេស​ភូមា និង​ជ្រោ​យម​លា​យូ ។ បើ​ពឹង​ផ្អែកលើ​កាល​ប្បវត្តិ​ចិន ប្រទេស​ខ្មែរ​នា​សម័យ​នោះ​គឺជា ក្សត្រ​រដ្ឋ ។ ហើយ​សៀម​គ្រប់គ្រង​មាន​លក្ខណៈ​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​ហ្វូ​-​ណន បាន​លាតសន្ធឹង​ពី​ឆ្នេរសមុទ្រ​ចម្ប៉ា​ដល់​ជ្រោ​យម​លា​យូ តំបន់​សង​ក្លា និង ពី​ឆ្នេរ​ភាគ​ខាងលិច​នៃ​ឧបទ្វីប​នេះ ដល​ឆ្នេរសមុទ្រ​បេង​ហ្គោល​សព្វថ្ងៃ ។​

​ក្នុងការ​ត្រួតត្រា​ទឹកដី​របស់ខ្លួន នគរ​ហ្វូ​-​ណន មាន​នាវាចម្បាំង ដែល​មិន​គ្រាន់តែ​បង្ក្រាប​ស្តេច​ក្សត្រ​រដ្ឋ​ខ្លះ​ក្នុង​សមុទ្រ​សៀម​ សព្វថ្ងៃ​តែប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែមទាំង​ជួយ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​កងទ័ព​ចម្ប៉ា ឬ​លិ​ន​យី ដើម្បី​វាយលុក​ប្រទេស​វៀតណាម​ខាងជើង​ផង ។ ការបញ្ជូន​ទ័ព​ខ្មែរ​តាមផ្លូវ​សមុទ្រ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​រវាង​ឆ្នាំ ២៧០ និង ២៨០ នៃ​គ​.​ស ហើយ​អត្ថ​ភាព​នៃ​វិស័យ​នាវាចរ​ខ្មែរ​ត្រូវបាន​បន្ត​រហូតដល់​រាជ​របស់​ ព្រះបាទ​សុរិយា​វ​រ្ម័​ទី ២ ។​
​    ​គឺ​ភស្តុតាង​ទាំងអស់នោះ​ហើយ ដែល​នាំ​ឲ្យ​យើង​ដឹងថា មុន​ការបង្កើត​រដ្ឋ​ថៃ ប្រជាជន​ខ្មែរ​ធ្លាប់​ត្រួតត្រា​តំបន់​ឈូង​សមុទ្រ​សៀម និង​ចិន ក្នុងឋានៈ​ជា​ម្ចាស់​ទឹក ម្ចាស់​ដី​យ៉ា​ប្រាកដ ។ ដូច្នេះ​យើង​អាច​សន្និដ្ឋានបានថា ខ្មែរ​បាន​ប្រើ​សមុទ្រ​តាំងពី​យូរយារ​ណាស់​មកហើយ មុន​ភូមិភាគ​នេះ​ត្រូវបាន​ផ្តាច់​ចេញពី​មាតុភូមិ​ខ្មែរ​នៅ​សតវត្ស​ទី ១៣ និង​ទី ១៧​នៃ​គ​.​ស ។​
​    ​ទន្ទឹមនឹងនេះ យើង​ក៏បាន​ដឹង​ទៀតថា ជនជាតិ​ចិន​មន​សូវ​ធ្វើដំណើរ​តាម​សមុទ្រ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​នូវ​សំពៅ​ធំៗ​នោះទេ ។ ដើម្បី​មកកាន់​ឧបទ្វីប​ឥណ្ឌា​-​ចិន ក្នុងអម្លុង​សតវត្ស​ទី ១ និង ទី ៧ ។ ជាទូទៅ​ពួកគេ​រមែងតែ​ជួល​អ្នកបើកបរ​សំពៅ​ខ្មែរ ដែល​ពូកែ​ខាង​ធ្វើ​នាវាចរណ៍​តាម​សមុទ្រ ។ តាមពិតទៅ​ហេតុផល​មួយទៀត គឺ​បណ្តាលមកពី​សន្តិសុខ ពីព្រោះ​តំបន់​ឈូង​សមុទ្រ (​ចិន និង សៀម​) សុទ្ធសឹង​តែមាន​ចោរ​សមុទ្រ​រាតត្បាត​ជានិច្ចកាល ៕ ម​.​ត្រា​ណេ (ដកស្រង់ចេញពីអត្ថបទសារពត៌មាន http://www.cen.com.kh)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: