ឯកតាប្រើប្រាស់

កំលាំង ឬ ទំងន់ 1N = 10-1 Kgf = 0.1Kgf 1daN = 1Kgf 1KN = 10-1 tf = 100Kgf 1Kgf = 9.8N = 10N 103kg = 10-2 MN ឬ 1MN= 105Kg

គណិតវិទ្យា

សក្កដ្ថរដងថ

ឯកតាប្រើប្រាស់

កំលាំង ឬ ទំងន់ 1N=10-1Kgf = 0.1Kgf 1daN = 1Kgf 1KN = 9.8N = 100Kgf

Assignment

1.ការដ្ឋានកើបខ្សាច់ស្ទឹងកំពង់ត្រាំងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត ការដ្ឋានកើបខ្សាច់ស្ទឹងកំពង់ត្រាំងស្ថិតក្នុងភូមិភៅ ឃុំត្រពាំងគោង ស្រុក សំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលមានចំងាយប្រមាណ៤៥ គ.ម ចំណុចស្ពានគុណ​គ្រូដែលមានប្រវែង១៩៨ម។ ការពណ៌នា និយមន័យ: ខ្សាច់គឺជាសមាសធាតុផ្សំយ៉ាងសំខាន់ដែលមានតួនាទីបង្កើនភាពស្អិតរវាងល្បាយស៊ីម៉ង់ត៍ និងថ្មបំបែក ពោលគឺកាត់បន្ថយនូវរន្ធស្ពោតដែលបង្កឡើងដោយសារថ្មបំបែក។ វាកកើតពីការសឹក​រិចរឹលនៃ​សិលាកំទេចកំណរ ឬសិលាប្រែរូប(មកពី​ពពួក សិលាម៉ាក់ម៉ា)តាមរយៈពេលវេលា អាកាសធាតុ និងកំលាំងទឹកជាដើម។ ចំពោះខ្សាច់ យើងមើលអំពីពណ៌ជាសំខាន់ ព្រោះពណ៌ និងទំហំរបស់ខ្សាច់អាច​បញ្ជាក់​អំពីការ​ប្រើប្រាស់របស់វានៅក្នុងវិស័យផ្សេងៗដូចជានៅក្នុងវិស័យសំណង់ ឬ ដេគ័រ​ជាដើម។ ពណ៌របស់វា​ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងសមាសធាតុរួមផ្សំនៅ​ក្នុងនោះផងដែរ។ យើងដឹងហើយថាខ្សាច់ប្រើប្រាស់នៅក្នុង​សំណង់ ពុំមានលក្ខណៈដូចគ្នាទេ ពោលគឺខ្សាច់ដែលប្រើ​ក្នុងសំណង់ទំនប់ទឹក មានលក្ខណៈ​ខុសពីខ្សាច់ដែលប្រើប្រាស់នៅក្នុងស្ពាន។ ចំពោះការខុសគ្នានេះ​គឺអាស្រ័យលើភាគរយរបស់ខ្សាច់​ទៅតាមចំណាត់ថ្នាក់របស់វា ដែលកំណត់​ទៅតាមបទដ្ឋានប្រើប្រាស់ផងដែរ។ នេះគឺបង្ហាញ​ពីភាគរយរបស់ខ្សាច់ ដែលប្រើប្រាស់នៅ​ក្នុងសំណង់នានា ហើយខ្សាច់ដែលយកមកប្រើប្រាស់​នៅក្នុងសំណង់ ដាច់ខាតមិនអោយមានសមាសធាតុ​ដីឥដ្ឋច្រើនជាង២ភាគរយទេ ព្រោះវាធ្វើ​អោយបេតុងបាត់បង់​គុណភាព។ ទំរង់ទ្រង់ទ្រាយ និងបំរើបំរាស់ ខ្សាច់នៅក្នុងតំបន់នេះមានលក្ខណៈលឿងល្អ គឺមានភាគរយនៃខ្សាច់​ច្រើនរហូតដល់៨០%​ឡើងទៅ វាខុសពីខ្សាច់ទនេ្លដែលមាន​លាយសារធាតុ Organic ( សារ​ធាតុសរីរាង្គ) ច្រើន ជាផល​វិបាកសំរាប់វិស័យសំណង់។ ខ្សាច់នៅក្នុងតំបន់នេះចែកចេញជាពីរប្រភេទ គឺ: i.      ខ្សាច់ម៉ត់ : មានទំហំប្រហែល0.០៥មម គេប្រើប្រាស់សំរាប់ការបូក … Continue reading

សម័យអង្គ

-          ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ បានយាងត្រលប់មកពីប្រទេសជ្វាប្រហែលជាគស ៨០០។ ពេលដំបូងព្រះអង្គទ្រង់​យាងទៅគង់នៅ​ឥន្រ្ទបុរៈ ទំនងជាត្រង់បន្ទាយព្រៃ​នគរ​ ស្រុកត្បូងឃ្មុំខេត្តកំពង់ចាម។ មុននឹងបានឡើង​​សោយរាជ ព្រះអង្គត្រូវធ្វើការបង្រួបបង្រួម​ទឹកដីឲ្យបានមួយភាគសិន ដូច្នេះហើយបានជាព្រះអង្គត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូររាជធានីញឹកញាប់​ណាស់។ បន្ទាប់ពីឥន្រ្ទបុរៈ ទ្រង់យាងទៅគង់​នៅម្តុំខាងជើងបឹងទន្លេសាបនៅ​ត្រង់​កុតិ​(ប្រាសាទបន្ទាយក្តី) រួចទៅនៅហរិហរល័យក្នុងស្រុករលួសប្រមាណជា១៥គម ពីក្រុង​សៀម​រាប បន្ទាប់មកទៀតនៅអមរេន្រ្ទបុរៈដែលទំនងជាស្ថិតនៅត្រង់ទំនប់ខាងលិចនៃ​បារាយទឹកថ្លា ព្រោះនៅទី​នោះគេឃើញមាន​ប្រាសាទក្នុងរចនាបថ ខាងដើមសិល្បៈ​បុរេអង្គរតែមុនរចនាបថគូលែន។ ចុងក្រោយ​បង្អស់ព្រះអង្គយាងទៅគង់នៅលើភ្នំគូលែន​(មហេន្រ្ទប៌វត) ទ្រង់ប្រារព្វធ្វើពិធីមួយហៅថា ពិធីទេវរាជក្នុង​គោលបំណងធ្វើអោយ​ប្រទេសខ្មែររួចពីចំណុះជ្វា និងព្រះអង្គមាន​ឋានៈជាស្តេចចក្រវាឡ។ ព្រះអង្គទ្រង់​​បញ្ជារឲ្យគេនិមន្តព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះហិរណ្យទាម ដែលមានចំនេះវិជ្ជាច្រើនខាងអាគមនៅ​ស្រុកជនបទ ព្រាហ្មណ៍នេះបានធ្វើពិធីមួយពិធីមួយតាមគម្ពីវិនាសិខ ហើយអភិសេកព្រះ​អង្គនៅគស៨០២ឲ្យមានឋានៈ​ជាកម្រ​តេងជគតតរាជ្យ។ ព្រាហ្មណ៍សិវកៃវល្យ​ក៏បានរៀនពីព្រាហ្មណ៍ហិរណ្យទាមនូវគម្ពីរបួនគឺវិនាសិខ-នយោត្តរសម្មោហ និងសិរច្ឆេទ ព្រមទាំងប្រារព្ធធ្វើពិធីទេវរាជទៀត​គឺអភិសេកសិវលិង្គដែលគេសន្មតថា​​បានមកពីព្រះឥសូរតាមរយៈព្រាហ្មណ៍ គេ​អាចសន្មតទុកថា អាត្ម័នពិសិដ្ឋរបស់ព្រះ​រាជាបានទៅសណ្ឋិត​នៅក្នុងសិវលិង្គនោះ ដែលបានក្លាយជាតំណាងឬនិម្មិតរូបនៃទេវ​រាជ។ ក្រោយពីធ្វើពិធីអភិសេកហើយ ព្រះរាជាក៏ក្លាយទៅជាព្រះឥសូបែងភាគដែលមាន​អំណាចគ្រប់គ្រងទៅលើសព្វសត្វ។ ដោយ​ហេតុថាព្រះ​ឥសូមាននៅលើភ្នំកៃ​លាស់ សិវលិង្គដែលជាតំណាងព្រះឥសូផង តំណាងព្រះរាជាផងក៏ត្រូវយកទៅតំ​កល់លើភ្នំ​ដែរ។ ប្រសិនបើគ្មានភ្នំធម្មជាតិទេ គេត្រូវកសាងប្រាសាទដែលមានឃឿនច្រើនជាន់ ឲ្យ​មានកំ​ពស់​ដូចភ្នំ ហៅថា ប្រាសាទភ្នំ ដែល​ត្រូវស្ថិតនៅចំកណ្តាលរាជធានីដែលគេ​ចាត់ទុកថានៅចំស្នូលកណ្តាលនៃចក្រ​វាឡថែមទៀតផង។ នេះជាលើកទី១ក្នុងប្រវត្តិ​សាស្ត្រខ្មែរ ហើយដែលគេមានឯកសារជាក់លាក់ស្តីពីពិធីទេវ​រាជដែលជាពិធីថ្មីមួយ។ ​ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃឥណ្ឌូនេស៊ីបានឲ្យដឹងថាគេ​បានរកឃើញសិលាចារឹកសំស្ក្រឹតមួយ​​មានចុះកាលកំណត់ គស៧៦០ នៅភូមិភាគខាងកើតនៃកោះជ្វា។ សិលាចារឹកនេះបាន​និយាយពីក្សត្រជ្វា​ដែលគោរពបូជាលិង្គបូតិកេស្វរ ដែលជាតំណាងទេវរាជ។ ចំនែកឯ​ប្រវត្តិសាស្ត្រចាមក៏បានឲ្យដឹងថានៅស វ​ទី​៤ ព្រះបាទភទ្រវរ្ម័ន

វយធបុរៈ និងសម្ភុបុរៈ

ទីក្រុងវយធបុរៈ និងសម្ភុបុរៈ យើងអាចហៅម្យ៉ាងទៀតថា ចេនឡានទឹក និងចេន​ឡាគោកដែលមុនពេលបែកបាក់គ្នា នគរចេនឡាបានគ្រប់គ្រងដោយព្រះរាជាជា​ច្រើនអង្គរហូតមក។ ស្រីស្រុទ្ទវរ្ម័ន : នៅស.វទី៥នៃសករាជ ព្រះរាជានគរវ្យាធបុរៈនាមព្រះបាទ ស្រីស្រុទ្ទវរ្ម័នបានច្បាំងបង្រួប​ បង្រួមហើយសោយរាជលើក្សត្រប្រទេសទាំងពីរ។ ស្រីស្រេស្ឋវរ្ម័ន : ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទស្រុទ្ទវរ្ម័ន គឺព្រះបាទស្រីស្រេស្ឋវរ្ម័ន ឯក សារប្រវត្តិសាស្រ្តចិន​បានលើកឡើងថា រាជាណាចក្រនេះពីមុនជាចំណុះរបស់ នគរហ្វូណន ហើយព្រះរាជាណាចក្រនេះទ្រង់​មានព្រះឋានៈជាព្រះអធិរាជ ទោះបី ព្រះអង្គចំណុះ និងលើកសួយសារអាករឲ្យនគរហ្វូណនក៏ដោយ ព្រះអង្គបានវាយ ដណ្តើមយកសម្ភុបុរៈដាក់បញ្ចូលមកក្នុងវ្យាធបុរៈរបស់ព្រះអង្គ ហើយប្រហែលជា បាន​វាយយកក្សត្រប្រទេសជាច្រើនទៀតផងដែរ ហេតុនេះទើបព្រះអង្គប្រកាន់ យកព្រះឋានៈជាព្រះអធិរាជ ព្រោះព្រះអង្គនិងបុព្វបុរសរបស់ព្រះអង្គធ្វើឲ្យក្សត្រ ឯទៀតចូលមកជាចំណុះ។ ស្រីវីរ្ម័ន : ព្រះរាជាដែលសោយរាជបន្តពីព្រះបាទស្រីស្រេស្ឋវរ្ម័ន អាចជាព្រះបាទ ស្រីវីរវរ្ម័ន ហើយប្រហែល​ ជាព្រះរាជាចុងក្រោយរបស់វយធបុរៈដែលលើកសួយ សារអាករថ្វាយព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ននៃនគរហ្វូណន និង​ជាបច្ចាញាតិព្រាហ្មណ៍ កោណ្ឌញ្ញៈដែលទ្រង់ឡើងសោយរាជនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ៥៥០។ ទ្រង់មានព្រះរាជ បុត្រពីរអង្គ​គឺព្រះបាទចិត្រសេន​ឬ​មេហេន្រ្ទវរ្ម័ន និងព្រះបាទ​ភវវរ្ម័នទី១ ដែលជា ស្តេចសឹក​ដ៏ខ្លាំងពូកែ​ហើយតាមសិលាចារឹក ព្រះអង្គធ្វើការការបង្រួបបង្រួមជាតិ​ក្នុងព្រះបរមរបស់ព្រះរាជបិតា។ ( សៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា អាណាចក្រភ្នំ(ស.វទី ១-៦)របស់បណ្ឌិត ម.ត្រាណេទំព័រទី៣១-៣៣) (ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ … Continue reading

home

ផ្ទះខ្មែរ

លំនៅស្ថាន ជាជំរកសំរាប់ការរស់នៅស្នាក់អាស្រ័យ​ហើយវាមានសារសំខាន់​យ៉ាងខ្លាំងក្នុង ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សបន្ទាប់ពីចំណឺអាហារ និងសំលៀក​បំពាក់។ លំនៅស្ថានមានលក្ខណៈ​ខុសគ្នាទៅតាមតំបន់ ដូចជានៅតំបន់អ៊ីរ៉ុប តំបន់អាហ្វ្រិច តំបន់​អាស៊ី…។ ដោយហេតុថា លំនៅស្ថានមានការប្រែប្រួលលក្ខណះទ្រង់ទ្រាយផ្សេងៗគ្នាទៅតាម​តំបន់នីមួយៗ ហើយពឹងផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះសំខាន់ៗដូចជា វប្បធម៌ ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី អាកាសធាតុ…។ លំនៅស្ថានខ្មែរសម័យបុរាណ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសភាពតួនាទី ឬឋានន្តរស័ក្តរបស់ម្ចាស់ផ្ទះផង​ដែរ។ លំនៅស្ថានខ្មែរមាន៥ប្រភេទគឺ ផ្ទះខ្មែរ ផ្ទះរោង(ផ្ទះកន្តាំង) ផ្ទះរោងដោល ផ្ទះរោងឌឿង និង​ផ្ទះប៉ិត។ ផ្ទះខ្មែរ ត្រូវបាន​គេសាងសង់​ឡើង​ដោយមាន​ដំបូល​មួយ​ខ្ពស់​ហើយ​ចោទដើម្បី​អោយរូបភាព​ខាងមុខមានសោភ័ណ្ឌភាព និងធ្វើអោយ​មើលឃើញកំពូលដំបូលផ្ទះ​ពីចំងាយ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​កំពូល​ប្រាសាទ។ ផ្ទះរោង ឬកន្តាំង គេសង់ជាមួយដំបូលយ៉ាងទាប ហើយពុំសូវស្រួច ដើម្បីការពារ និងអោយមានភាពងាយស្រួល កុំអោយមានការបារម្ភក្នុងការរកមើលផ្ទោង ឬគ្រឿង​បង្គុំដំបូលវែង។ ផ្ទះរោងដោល គេសង់ដោយមានដំបូលធំដែលពង្រីកជាសំយ៉ាបមកលើរានហាល។ ផ្ទះរោងឌឿង គេសង់ដោយមានដំបូលធំមួយ និងមានសំយ៉ាបនៅផ្នែកខាងមុខ និង​ក្រោយផ្ទះ។ ផ្ទះប៉ិត គេសាងសង់ឡើងជាមួយនឹងដំបូលដែលមានរាងបួនស្មើគ្នា ដោយគេពុំចាំ​បាច់ធ្វើផ្នែកខាងមុខ និងខាងក្រោយនៃដំបូលឡើយ។

វគ្គទី១

ទុក្ខសោកពេចន្ទ្រនា តំណែងតាក់តែងវេលា                អោយដួងចន្ទ្រា                   និងព្រះសុរិយថ្លាថ្លៃ               ។ ផ្តើមមកបំភ្លឺផែនដី                        អោយមានរស្មី                    ថ្លាថ្លៃកុំបីអាក់ខាន                 ។ រីចន្ទ្រឆ្ងល់ពន់ប្រមាណ                 ធ្វើម្តេចនឹងបាន                   បំពេញច្បាប់ភារកិច្ចការ        ។ បើខ្លួនអង្គអញអាត្មា                     រស់នៅឥតការ                    អសារសូន្យសុងរស្មី              ។ តើច្បាប់មកចាប់លកលៃ              អោយខ្លួនកែខៃ                   ម្តេចក្តីទើបសមបវរ               ។ លោកយាយម៉ឺនម្ចាស់លំហ          ចែងច្បាប់អោយល្អ             ឬចង់សាងទោសប្រល័យ    ។ គិតហួសមិនអស់សង្ស័យ             ចន្ទ្រចរវាសវៃ                     ទៅជួបជាក់ជាបន្ទាល់           ។ ចន្ទ្រសុំប្រណមចូលគាល់             ចង់ជួបដោយផ្ទាល់             នឹងម្ចាស់ដែនអាកាសា          ។ ត្បិតបានលឺពាក្យគេថា                 ពឹងអ្នកនេះណា                  ជួយផ្តល់ពន្លឺរស្មី                    ។ អោយដល់ពិភពលោកិយ             នៅនារាត្រី                          តាមច្បាប់ដែលបានកំណត់   ។